Etkin Davranış Kime Denir?
Herkesin tanıdığı o tip var ya, her anın içinde espri yapar, yüzünde hep bir gülümseme vardır ama içi biraz da kasvetlidir. Hani, sırf iyi görünmek için “ben iyiyim, sen nasılsın?” diye sorar ama kimseye gerçek bir cevap vermez. İşte o kişi ben olabilirim. İzmir’de yaşayan, 25 yaşında bir genç olarak, arkadaş ortamımda espri yapıp, sürekli “güzelim ya ben” havası estiriyorum. Ama bir yandan da her şeyi fazlasıyla düşünüyorum. Düşünmek bazen başıma bela açsa da, bu da benim tarzım. Sonuçta hayatın tam ortasında etkin bir şekilde davranmak, bazen en komik hallere yol açabiliyor. Peki, “etkin davranış” kime denir?
Etkin Davranışın Tanımı: Durumlar, İnsanlar, Zamanlar
Etkin davranış, kulağa çok ciddi bir şey gibi gelebilir. Belki de tüm bu yazıyı yazmaya başlarken ben de “bunu yazarsam çok ciddi olacak, herkesin gözünde bilim insanı gibi görünürüm” diye düşündüm. Ama sonra fark ettim ki, etkinlik basit bir şey aslında. Kendi içsel potansiyelimizi en verimli şekilde kullanmak, doğru zamanda doğru şeyleri yapmak demek. Yani, tek başına disiplinli olmak, plan yapmak yeterli değil. O planın içinde de bir nevi espri yapma, sosyal olma, biraz da doğallık olması lazım.
Şu an yazıyı yazarken de, biri “hadi şu yazıyı bitir” deseydi, muhtemelen “bitti bitti” diyip telefonuma bakacaktım. Ama biliyorum ki etkin davranış, her şeyi zamanında yapabilmek demek.
Mesela, sosyal medya kullanırken birinin sürekli “hadi ya, kimse böyle ciddi bir yazı yazmaz” dediğini duyabilirim. Hadi ama ya! Bir yazı ciddi olmaz mı? Her şeyin mizahi yönü var, ama bazen de ciddiyet gerekebilir. İyi ama etkili davranmak da işin içinde… Bu yazı her yönüyle etkin bir davranış sergilemeyi hedefliyor. Düşün, yazıyı bitirene kadar ben kollarımı nasıl olursa olsun düzgün tutmalıyım.
İki Farklı Kişilik: Mizah İle Etkin Davranış Arasındaki Denge
Gerçekten mi, her şey şaka mı? Yoksa şaka yaparak, her şeye tam zamanında mı müdahale ediyorum? Bazen bu iki durum birbirine o kadar yakın oluyor ki, neredeyse karıştırıyorum.
Örnek vermek gerekirse, geçen gün arkadaşım beni aradı ve dedi ki: “Daha yeni başladım bir şeyler yapmaya, sen neden hala o kadar rahat davranıyorsun, hep böyle uyumlu musun?”
Ben de cevap verdim: “Tabii ki uyumluyum, ama sadece etkin olduğum anlarda!” Ve içimden dedim ki: “Ya da bu espriyi şaka yaparken anlamazsan, birazcık uzun vadede işler seni bekliyor.”
Ama gerçekten de etkin davranmak, sadece doğru zamanda doğru şakayı yapmak değil. Hayatın içinde aktif olmak, ne zaman durup ne zaman gülüneceğini bilmek önemli. Hem gülmek hem de sorunları çözmek, bence en etkin davranışın ta kendisi.
Kısa bir iç ses diyaloğu:
– “Hah, işte geldik. Yine aynı yer. Hep bu kadar rahat takılabilir miyim? Bu kadar ciddi olmam lazım mı?”
– “Yok ya, biraz mizah, biraz da etkin davranmak lazım. Ciddi de ol, eğlen de. Aradaki dengeyi bul!”
Etkin Davranışın Günlük Hayattaki Komik Yansımaları
Şimdi, biraz da günümüzden komik bir anekdotla anlatayım. Geçenlerde bir kafe açılışına davet edildim. Herkes sırayla birer cümle kurarak kendini tanıtıyordu. Herkes ciddiydi, ama ben “Ben İzmirli’yim, biraz tatlı, biraz deli ve bazen etkinim” dedim. Tüm salon bir anda bana baktı, şaşkın bakışlar… Ama bu, gerçekten de etkin bir davranıştı. Kendimi ciddiye alıp, orada şaka yaparak aynı zamanda ortamı rahatlatıyordum.
Bir başkası, “Ben tam olarak kimim?” diye sormaya başladığında, iç sesim şöyle düşündü: “Ya biraz da düşünselim, kimlik arayışında olmak etkin mi yoksa değil mi? Sorular sorarak kaybolmak mı, yoksa her şeyin doğru olmasını beklemek mi?”
Neyse ki, ben cevabımı verdim: “Ben, bazen deli, bazen mütevazı ama her zaman etkin davranmaya çalışan biriyim.”
Kimse cevabımı ciddiye almadı tabii ama en etkin olan yine bendim. Bazen karşındaki kişiyi şok etmek, ortamı bir nebze de olsa değiştirebilmek, gülüşler yaratabilmek etkin davranmak değil mi? Yani, espriler de, ciddi konuşmalar da… Tam zamanında yapılmalı!
Etkin Davranışın Zamanlaması: Her Anın Önemini Anlamak
Şimdi, etkin davranış sadece şaka yaparak olmaz. Mesela, 5 dakika sonra yemek yenilecekse, gülmeye başlayıp, “Hadi bakalım, her anımıza bir şaka ekleyelim!” diyemezsiniz. O zaman insanlar “Çok komik oluyorsun, ama yemek niye hâlâ gelmedi?” diye sorarlar.
Zamanlama önemli, ama unutma: Anı yaşarken doğru hareket etmek, bazen bir şaka kadar önemli olabilir. Çünkü etkin davranan kişi, her anı verimli şekilde değerlendiren kişidir. Bazen gülerek, bazen ciddiyetle ama kesinlikle verimli bir şekilde!
Bir de, şöyle komik bir düşünce de var: Birinin çok ciddi şekilde konuştuğu anı düşün. “Ne kadar ciddi… ama acaba evde de böyle mi?” İşte, burada etkin olmak şu demek: Gülümseyip, insanın o durumu biraz olsun değiştirmesi. Yani hayat da bir şekilde etkin davranmak, gülmek ve anlamak olmalı.
Sonuç: Etkin Davranış Hakkında Düşünceler
Güzelim, herkes etkin davranabilir. Ama ne zaman, nasıl yapacağını bilmek önemli. Bazen gülüp geçmek, bazen ciddi olmak… Her halükarda, doğru zamanı bulmak gerekir. Yani, etkin davranmak, sadece bir şeyleri yapmak değil; bir şeyleri doğru zamanlamaktır. Bu yazıyı da böylece zamanında yazmış oldum. Kimseyi küçümsemedim, kendimi de fazla abartmadım ama biraz eğlendim!
Ve evet, her zaman etkin davrananlar, aslında bazen gülmenin ve şaka yapmanın ne kadar önemli olduğunu da unutmamalıdır.